Thông tin y tế

Nạn dịch của bệnh viêm não West Nile

Báo qúy vị để phòng ngừa

Vấn đề y- tế khẩn trương ở Mỹ hiện nay là nạn dịch của bệnh viêm não West Nile đã và đang lan tràn ở nuớc Mỹ. Các vùng bị bệnh hoành hành đi từ miền đông nước Mỹ, tới miền trung như New York, Texas và phía tây có California mà vùng có bệnh bộc phát nhiều hơn phải kể tới vùng Contra Costa, Sacramento. Vùng vịnh hình như có ít trường hợp được ghi nhận hơn. Hiện thời toàn quốc đã có khoảng hơn ngàn người bị bệnh và gần một trăm tữ vong. Vùng bị nặng nhất hiện nay là tiểu ban Texas, nhất là quanh vùng Dallas.

Trong hai ngày qua, riêng vùng Dallas đã có khoàng 7-800 người bị nhiễm và gần một chục tử vong. Tình trạng nghiêm trọng đến nỗi thị trưởng Dallas phải ra lệnh ngày mai dùng phi cớ phun thuốc sát trùng đề diệt trừ muỗi làyếu tố truyền bênh và khiến bệnh lan tràn. Tuy nhiên bệnh cũng được tìm thấy ở người, ngựa, sóc, skunks, chó, mèo, chim, rơi, cá sấu v.v…

Như vậy West Nile Virus encephalitis là gì?! và gây bệnh ra sao và chữa trị như thế nào?

Vi khuẩn gây West nile thuộc nhóm Arbovirus. Nhưng nhóm này lại phân chia làm nhiều loại tất cả đều do muỗi là yếu tố chính vận chuyển và truyền bệnh.

1/ Loại alpha virus có 3 nhóm gây ra Western, Eastern và Venezuela encephalitis (viêm não) Nhóm này cũng gây viêm não ở ngựa (equine encephalitis)

.2/ Flavivirus có 5 nhóm gây viêm nảo thuộc loại West Nile, Saint Louis, Japanese B, dengue (thường thấy nhiều ở Việt Nam) và sốt vàng (Yellow Fever)

3/ Bunyavirus: thường gây bệnh ở California, nhất là nhóm vi khuẩn

Lacrosse. Nhóm này cũng là nguyên nhân gây sốt xuất huyết (Hemorrhagic fever) và Rift Valley fever.

Còn có nhóm vi khuẩn được lan truyền bằng tick (bọ chét?). Nhóm này gồm loại flavivirus Powassan gây bệnh ở miền đông bắc Hoa Kỳ,Canada và Âu Châu.

Bệnh West Nile Virus được phát hiện lần đầu tiên ở tiểu bang New York băm 1999. Bệnh lan tràn mau chóng ở khắp tiểu bang miền đông và trung tây Hoa Kỳ. Tuy nhiên một số trường hợp cũng được tìm thấy ở California. Trước đây, năm 2002 đã có một bệnh dịch to lớn ở nước Mỹ. Tuy nhiên, chúng tôi tin năm 2012 này sẽ là năm có dịch West Nile lan rộng nhất trong lịch sữ nước Mỹ.

Bệnh sẽ lan tràn khắp nước Mỹ, nhưng có vẻ trầm trọng nhất sẽ là vùng trung tây, nhất là tiểu bang Texas. Bệnh này đã lan tràn ở Pháp vào những năm thập niên 60’s, Romania vào năm 1996.

Cùng với West Nile virus, bệnh gây ra nhiểu nhất bời nhóm Arbovirus ở Mỷ là Saint Louis Encephalitis và California Encephalitis. *

Triệu chứng chung gây bới nhóm Arbovirus bao gồm sốt cao, người uể oải,đau cuống họng, nhức đầu, nhiễu loạn đường tiêu hoá, kể cả tiêu chảy, buồn ngủ đưa lần tới hôn mê. Ngoài ra còn các triệu chứng điển hình của viêm não: cố cứng, run rẩy, động kinh, tê liệt một số dây thần kinh não và tê liệt các chi. Các trường hợp tê liệt thần kinh bởi West Nile ở nước Mỹ có khi lên tới hơn 50% và nhiều khi khiến bác sĩ chẩn đoán lầm ra Hội Chứng Guillain Barré (Guillain Barré Syndrome).

Ở Mỹ vào khoảng tỷ lệ một trên năm người nhiễm bệnh West Nile hay Saint Louis chỉ có sốt nhẹ. một trên 150 người có triệu chứng thần kinh. Hai loại bệnh này trầm trọng hơn ở người trên 50 tuổi. Các loại bệnh do loại Arbovirus khác thì gây bệnh nhiều hơn cho trẻ em.

Thử nghiệm: Dịch não tuỷ (cerebro-spinal fluid) có protein lên cao, nhưng lượng đường thì bình thường. lượng bạch cầu tăng cho cả nhóm polynuclear và lymphocytes. Thử nghiệm miễn nhiễm IGM ELISA từ bạch huyết hay nước tủy sống gần như (+) trong 100% ở người có bệnh. Thử nghiệm này duy trì (+) trong nhiều tháng sau khi hết bệnh. Nên chiều hướng tăng hay giảm của kháng thể IGM sẽ cho khái niệm bênh đang tăng hay giảm. CT không ích lợi. Tuy nhiên MRI có thể cho ta thấy tăng trưởng dung lượng vùng Thalamus, Basal Ganglia hay những vủng xung quanh cerebral ventricles.

Biến chứng: Sưng phổi, loét lở vùng mông hay lưng vì nằm lâu, bí tiểu và tình trạng bệnh kéo dài. Tử vong có thể lên tới 10-15%. Có thể có biến chứng lâu dài do viêm não như suy giảm trí năng, bệnh Parkinson hay động kinh.

Điều trị và phòng bệnh: Phòng bệnh tốt hơn là điều trị. Trong thời gian có dịch tránh xa nơi có nước ao tù vì có nhiều muỗi. Diệt trừ muỗi. Mặc áo tay dài, tránh ra đường nhất là ban tối. Đừng nhặt, mó vào xác chim chết. Chữa bệnh thì nhằm quân bình các nhiễu loạn, trị sưng phổi, truyền dung dịch. Corticosteroids có kết quả không chắc chắn. Có sự nghi ngờ về công hiệu của thuốc kháng vi khuẩn Ribavirin. Theo tôi thuốc này cộng với Alpha Interferon có thể có tác dụng trong trường hợp nặng và giảm tử vong ở người già yếu.

Xin nhắc lại cách tốt nhất là đừng để nhiễm bệnh. Nên nhớ bệnh có thể gây tử vong và có biến chứng trầm trọng lâu dài.
Son Vi Nguyen, M.D

> Son Vi Nguyen, M.D*

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s